היינט נאכן דאווענען ביים טעגליכן 'תהילים שיעור' בהיכל ישיבתינו 'מתיבתא הקדושה' האט כ"ק מרן רבינו הגה"ק שליט"א ארויסגעברענגט רגשי לבבו די הרגשי קודש שטייענדיג נאכן "מהודר'דיגע ווייץ שניט אין אריזאנע" פאר די מצות פאר יו"ט פסח תשפ"ב, די רבי האט זיך געשטעלט אויף קאפיטל ד' פסוק ח', 'נתתה שמחה בלבי מאת דגנם ותירושם רבו' און געזאגט אז סאיז א דבר בעתו יעצט נאכן שניט וואס איז "..שמרים משעת קצירה אינעם ווייטן מקום אין אריזאנע, חיטים מהודרים מאוד, שימור פון א חמץ כל שהוא.."
די רבי האט ארויסגעברענגט די הרגישי קודש, -די טירחא דגופא די ביטערע היצן, "אבער משנייד ווייץ לכבוד יו"ט פסח!! אזעלעכע הרגישי קודש!! סאיז מוירעדיגע געפילן!!
"..נתתה שמחה בלבי -מאת דגנם ותירושם רבו, ווען סאיז בכמות ובאיכות א שיינע שניט, ווען מען האט אן השגה מען לערענט אדורך אביסל דאס ענין פון ווייץ אויף פסח, מדארף צו פארשטיין דאס ערענסקייט דערפון צו פארשטיין די שמחה דערפון!, סאיז סתם א טריקענע סיף אין שו"ע או"ח סימן תס"ז! די מחבר פסקנט, און סאיז נישטא קיין מחלוקה!, די מקור איז א רשב"א אין תשובת הרשב"א, "אז דגן - תבואה ווען סאיז נאס געווארן במחובר, ווען סאיז נתייבש געווארן ווען סאיז שוין געוואקסן און סאיז שוין רייף איז עס חמץ!!"
מדארף צו פארשטיין די סדר וויאזוי ווייץ וואקסט, ווייץ וואקסט מען קיקט עס אזוי אן ווי גראז, און סוואקסט אין די הייך אויף שיבלים - זאנגען, און די הייך אויפן שפיץ וואקסט ארויס די ווייץ אויף צוויי זייטן, און די ווייץ איז ארומגענימען מיט א דינע שאלאכטץ, -וואס ווערט אנגעריפן אין גמרא 'מוץ', און דאס דארף מען אויסקוועטשן דאס הייסט 'דרעשן' -מלאכת דישה, די ווייץ ווען סוואקסט וואקסט אויס א ווייצל יעדע ווייץ עקסטער, און סווערט אזויווי מילך 'חלב חיטה' און פון די זון ווערט עס אויסגעטריקענט, ווערט עס הארטער סווערט פון מילך א ווייכע זאך אזויווי קלעי אזויווי א טייג אזוי ווערט עס טריקענער און טריקענער הארטער און קלענער, סאיז גרויס און סווערט איינגעצויגן, די זון טריקענט עס אויס.
שוין דריי פיר וואכן פארן שניידן איז די ווייץ פערטיג, סנאר נישט טריקן, און סטריקנט זיך אויף די זון, ווי הייסערע זון טרינקט זיך עס מער, און ווען סאיז אויסגעטריקנט און סאיז הארט שנייד מען עס אפ,
מקען עס אפשניידן פריער אויכעט נאר מדארף עס טריקענען, דארף מען עס לייגן אויף א הייסע פלאץ -אינדערהיים האט מען אפגעשניטן די ווייץ ווען סאיז נאכנישט געווען אינגאנצן געצייטיגט מען האט עס ארויפגעטראגן אויפן בוידעם מען האט עס געהאלטן אויפן בוידעם א גאנץ זומער די זון האט געבאקן האט זיך עס אויסגעטריקענט און מען האט געקענט ווינטער מאלן,
אויב סרעגענט ווען סאיז "אין צריך ליניקת הקרקע" -אזוי זאגט די מחבר- ווערט עס חמץ!! סאיז חמץ!! כקיק עס אן סאיז ווייץ.. אבער חמצדיגע ווייץ!!
..אז סרעגענט און ספאלט נישט אראפ, איז דא א שיטה וואס מען קען מיקל זיין.
"די מציאות איז אין ניו יארק רעגענט!! סהאט גערעגנט וואס האט מען געקענט טוען? האט מען זיך פארלאזט אויף דעי שיטה, דאס מיינט סאיז כשר בדיעבד בשעת הדחק, אזוי איז געווען די מצות.
"געלויבט השי"ת מאיז אוועקגעגאנגען קיין אריזאנע!! סרעגענט נישט!! איי וויאזוי וואקסט די ווייץ? מלאזט אריין וואסער אויף די קרקע און סרינט אויפן ערד, סקומט אריין וואסער און סטרינקט זיך אן!! אזויווי די נילות האט אנגעטרינקן אין מצרים.. די נילות האט עולה געווען און משקה געווען, -נישט פארפלייצט סטרינקט אן די קרקע און סוואקסט סדארף נישט קיין רעגן,
"א הידור שאין כמוהו שאין כמוהו" איך דאנק די בוכ"ע אז ער האט מיר געגעבן די כח און פארשטאנד צו גיין אין אריזאנע שניידן ווייץ! "נתתה שמחה בלבי" כהאב א שמחה אין מיין הארץ "מאת דגנם ותירושם רבו" אז סאיז א גוטע שניט און מגיימיר אי"ה האבן כשרע ווייץ אויף קומענדיגע יו"ט פסח!!."
▫️ סאטמאר'ע נייעס 🌴 ▫️
די רבי האט ארויסגעברענגט די הרגישי קודש, -די טירחא דגופא די ביטערע היצן, "אבער משנייד ווייץ לכבוד יו"ט פסח!! אזעלעכע הרגישי קודש!! סאיז מוירעדיגע געפילן!!
"..נתתה שמחה בלבי -מאת דגנם ותירושם רבו, ווען סאיז בכמות ובאיכות א שיינע שניט, ווען מען האט אן השגה מען לערענט אדורך אביסל דאס ענין פון ווייץ אויף פסח, מדארף צו פארשטיין דאס ערענסקייט דערפון צו פארשטיין די שמחה דערפון!, סאיז סתם א טריקענע סיף אין שו"ע או"ח סימן תס"ז! די מחבר פסקנט, און סאיז נישטא קיין מחלוקה!, די מקור איז א רשב"א אין תשובת הרשב"א, "אז דגן - תבואה ווען סאיז נאס געווארן במחובר, ווען סאיז נתייבש געווארן ווען סאיז שוין געוואקסן און סאיז שוין רייף איז עס חמץ!!"
מדארף צו פארשטיין די סדר וויאזוי ווייץ וואקסט, ווייץ וואקסט מען קיקט עס אזוי אן ווי גראז, און סוואקסט אין די הייך אויף שיבלים - זאנגען, און די הייך אויפן שפיץ וואקסט ארויס די ווייץ אויף צוויי זייטן, און די ווייץ איז ארומגענימען מיט א דינע שאלאכטץ, -וואס ווערט אנגעריפן אין גמרא 'מוץ', און דאס דארף מען אויסקוועטשן דאס הייסט 'דרעשן' -מלאכת דישה, די ווייץ ווען סוואקסט וואקסט אויס א ווייצל יעדע ווייץ עקסטער, און סווערט אזויווי מילך 'חלב חיטה' און פון די זון ווערט עס אויסגעטריקענט, ווערט עס הארטער סווערט פון מילך א ווייכע זאך אזויווי קלעי אזויווי א טייג אזוי ווערט עס טריקענער און טריקענער הארטער און קלענער, סאיז גרויס און סווערט איינגעצויגן, די זון טריקענט עס אויס.
שוין דריי פיר וואכן פארן שניידן איז די ווייץ פערטיג, סנאר נישט טריקן, און סטריקנט זיך אויף די זון, ווי הייסערע זון טרינקט זיך עס מער, און ווען סאיז אויסגעטריקנט און סאיז הארט שנייד מען עס אפ,
מקען עס אפשניידן פריער אויכעט נאר מדארף עס טריקענען, דארף מען עס לייגן אויף א הייסע פלאץ -אינדערהיים האט מען אפגעשניטן די ווייץ ווען סאיז נאכנישט געווען אינגאנצן געצייטיגט מען האט עס ארויפגעטראגן אויפן בוידעם מען האט עס געהאלטן אויפן בוידעם א גאנץ זומער די זון האט געבאקן האט זיך עס אויסגעטריקענט און מען האט געקענט ווינטער מאלן,
אויב סרעגענט ווען סאיז "אין צריך ליניקת הקרקע" -אזוי זאגט די מחבר- ווערט עס חמץ!! סאיז חמץ!! כקיק עס אן סאיז ווייץ.. אבער חמצדיגע ווייץ!!
..אז סרעגענט און ספאלט נישט אראפ, איז דא א שיטה וואס מען קען מיקל זיין.
"די מציאות איז אין ניו יארק רעגענט!! סהאט גערעגנט וואס האט מען געקענט טוען? האט מען זיך פארלאזט אויף דעי שיטה, דאס מיינט סאיז כשר בדיעבד בשעת הדחק, אזוי איז געווען די מצות.
"געלויבט השי"ת מאיז אוועקגעגאנגען קיין אריזאנע!! סרעגענט נישט!! איי וויאזוי וואקסט די ווייץ? מלאזט אריין וואסער אויף די קרקע און סרינט אויפן ערד, סקומט אריין וואסער און סטרינקט זיך אן!! אזויווי די נילות האט אנגעטרינקן אין מצרים.. די נילות האט עולה געווען און משקה געווען, -נישט פארפלייצט סטרינקט אן די קרקע און סוואקסט סדארף נישט קיין רעגן,
"א הידור שאין כמוהו שאין כמוהו" איך דאנק די בוכ"ע אז ער האט מיר געגעבן די כח און פארשטאנד צו גיין אין אריזאנע שניידן ווייץ! "נתתה שמחה בלבי" כהאב א שמחה אין מיין הארץ "מאת דגנם ותירושם רבו" אז סאיז א גוטע שניט און מגיימיר אי"ה האבן כשרע ווייץ אויף קומענדיגע יו"ט פסח!!."
▫️ סאטמאר'ע נייעס 🌴 ▫️