Shabbos Kodesh, Parshas Matos-Masei, Shabbos Rosh Chodesh Menachem Av, 'B'tzeil HaKodesh' with the Satmar Rebbe shlit"a, resort town of Bethlehem, New Hampshire
For this Shabbos Kodesh, a group of outstanding talmidim of the Mesivta, Kedushas Yoel branch, were chosen.
On Erev Shabbos after the mikvah, the following talmidim of the yeshiva presented answers to the question that the Rebbe left behind in the yeshiva:
- HaRav R' Moshe Yosef Ashkenazi shlit"a. - His son the bochur Shmuel ni"u. - The bochur Chaim Zanvil son of R' Shlomo Dovid Weiss ni"u. - The bochur Yoel Baruch son of R' Moshe Katz ni"u. - The bochur Yoel Zev Naftali son of R' Shaul Noach Neiman ni"u. - The bochur Zalman Leib son of R' Yisroel Shalom Ungar ni"u. - The bochur Moshe Ari son of R' Avrohom Yoshe Gross ni"u. - The bochur Yaakov Eliezer son of R' Avrohom Yitzchak Shmuel Mertz ni"u. - The bochur Yoshe son of R' Eliezer Zusman Rothe. - The bochur Moshe son of R' Yitzchak Nosson Gandel. - The bochur Moshe Hersh son of R' Shlomo Herskowitz.
The Satmar Rebbe shlit"a entered for Mincha on Erev Shabbos Kodesh at around 8:50 and approached the amud for Mincha. Kabbalas Shabbos: HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a of Sanz, the yeshiva's director. The davening concluded at around 10:20.
After davening, the congregation went over to wish a good Shabbos and greet the Rebbe, and the Rebbe went into his private room.
At around 10:50 the Rebbe entered the shulchan hatahor in the beis medrash of Kehal Yereim together with the talmidim of the yeshiva and distinguished guests from among our chassidim, and began Shalom Aleichem with emotion and sweetness. Lifting of the cup (Kiddush): the Rav of the Yishmach Moshe beis medrash, HaGaon HaTzaddik shlit"a.
For the zemiros the Rebbe honored, Kol Mekadesh: HaRav Menachem Friedman shlit"a, a rebbi in the yeshiva. Menucha V'Simcha: HaGaon R' Yitzchak Shalom Friedman shlit"a, a moreh tzedek in our holy kehilla in Kiryas Joel and a rebbi in the yeshiva.
Afterward the Rebbe said Torah on the masorah "Nachnu na'avor chalutzim," "Kulanu bnei ish echad nachnu," "Nachnu fashanu u'maridnu," and explained it in the manner of a derush on the sugya of "nirah v'nidcheh einó chozer v'nirah."
Kah Echsof: R' Yoshe Ganz (Lakewood). Birkas Hamazon: HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a. Afterward the Rebbe related stories and incidents about the Krayzer Rav, HaRav HaKadosh R' Aharon Halberstam zt"l, whose yahrzeit fell on that very day, Shabbos Kodesh Rosh Chodesh Av.
Kah Ribon Olam: HaRav Berish Gross shlit"a (Montreal). The recent chasanim went over to take fruit. Ahz Beyom Hashvi'i: HaRav Yisroel Henoch Shehr shlit"a (Kiryas Joel). The tish concluded at around 1:40.
And on the day of Shabbos
On Shabbos Kodesh morning the Rebbe entered for davening at around 9:45. Berachos: R' Eizik Hersh Berkowitz (Williamsburg). Pesukei D'Zimra: HaGaon R' Yitzchak Shalom Friedman shlit"a. The Rebbe approached the amud for Shacharis and recited Hallel with emotion and sweetness.
Before the Torah reading, the appeal for the beis medrash was made by R' Fishel Farkash.
- Removing and returning the Torah: R' Shmuel Eckstein (Kiryas Joel). R' Shlomo Rubinstein (Kiryas Joel). - Verses of Shema Yisroel: R' Eliezer Weiss (Kiryas Joel). - Baal Koreh: R' Shlomo Rubinstein. - Kohen: R' Shalom Schwartz (Montreal). - Levi: R' Yaakov Eliezer Wertzberger (Kiryas Joel). - Shlishi: the Rav of the Yishmach Moshe beis medrash, HaGaon HaTzaddik shlit"a. - Revi'i: R' Aharon Hersh Mittelman (Boro Park). - Chamishi: HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a of Sanz. The Rebbe's aliyah was purchased by R' Simcha Yisroel Apfel (Kiryas Joel); the Rebbe thanked him and instructed that a Mi Sheberach be recited.
- Shevi'i: R' Wolf Perl (Kiryas Joel). - Hosafos: R' Eliezer Weiss. - R' Eizik Hersh Berkowitz. - R' Yitzchak Englander (Kiryas Joel). - R' Yaakov Mordechai Gross (Williamsburg) - The bochur Moshe Aharon, son of HaGaon R' Yosef Shmuel Rottenberg shlit"a (Kiryas Joel). - HaRav Berish Gross shlit"a. - The bochur Shimshon Zelig son of R' Yoshe Fischer. - R' Chaim Kornbleh (Kiryas Joel). - The bochur Avrohom son of R' Yoel Wertheimer (Kiryas Joel) - The bochur Shimon Meir son of R' Yitzchak Bernatta - (Kiryas Joel). - R' Yaakov Meir Weiss. (Kiryas Joel) - The bochur Moshe son of R' Hillel Rosenberg (Williamsburg). - R' Yochanan Ganz (Lakewood). - Acharon: R' Elchanan Taub (Kiryas Joel). - Hagbah on the first sefer: the bochur Meir, son of HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a of Sanz. - Gelilah: the bochur Yosef Baruch, son of HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a of Sanz. - Maftir for Rosh Chodesh: R' Yeshaya Deutsch (Montreal). The haftarah of "HaShamayim Kis'i" was recited, as is customary. - Hagbah: the bochur Yitzchak, son of HaGaon R' Kalman Halberstam shlit"a of Sanz. - Gelilah: the bochur Avrohom Shmuel son of R' Yisroel Yaakov Silberstein (Kiryas Joel).
The Rebbe approached the amud for Mussaf in honor of Shabbos Rosh Chodesh. Opening of Anim Zemiros: HaRav Shlomo Sekula shlit"a, a rebbi in the yeshiva. The davening concluded at around 1:30.
After the seudah of Atika Kadisha, the Rebbe shlit"a came over to the beis medrash for the zemiros and divrei Torah at around 3:30; the nigunim of galus and geulah were sung.
The Rebbe tasted challah and kugel and wished "L'chaim." The Rebbe honored the following with the zemiros: Baruch Hashem Yom Yom: R' Eliezer Weiss. Baruch Kel Elyon: HaRav Moshe Yosef Ashkenazi shlit"a. Barchi Nafshi for Rosh Chodesh: R' Aharon Hersh Mittelman.
The Rebbe shlit"a said Torah on the masorah "Nachnu na'avor chalutzim," "Kulanu bnei ish echad nachnu," "Nachnu fashanu u'maridnu," and explained it in the manner of a derush on the sugya of "mitzvah haba'ah b'aveirah." Birkas Hamazon: the Rav of the Yishmach Moshe beis medrash, HaGaon HaTzaddik shlit"a. It concluded at around 4:15.
Raaya D'Raavin
On Shabbos Kodesh toward evening the Rebbe entered for Mincha at around 8:50. Baal Tefillah: HaRav Menachem Friedman shlit"a.
- Removing and returning the Torah: R' Kalman Eliezer Kaufman - Monsey. - Kohen: R' Meir Mendel Weiss (Kiryas Joel). - Levi: HaGaon R' Anschel Gruber shlit"a (Monsey). - Shlishi: R' Berel son of R' Yudel Perlstein (Boro Park).
The Rebbe went for Hagbah; it was purchased by R' Aharon Yosef Weiss (Boro Park), and the Rebbe thanked him. - Gelilah: the bochur Alexander Moshe son of R' Dovid Weiss (Monsey).
At Shalosh Seudos the entire congregation came over to take shirayim from the fish. Dairy food was served, in keeping with the custom of eating dairy at Shalosh Seudos once a year during the Bein Hametzarim period. The Rebbe spoke about this minhag among the tzaddikim of Sighet and Sanz and its reason, and then spread butter on the challah and drank a coffee.
During the Torah, the Rebbe focused on the verse "Eileh Masei Bnei Yisroel" and brought out that through Hashem's declaration of "V'shavta ad Hashem Elokecha" and "U'vacharta bachaim," a power is given to every Jew to be able to do teshuvah; this declaration is eternal and remains in force even in our times, so that every Jew can do teshuvah.
- Yedid Nefesh: R' Mordechai Klein (Williamsburg). - Kel Mistateir: R' Mordechai Shabsi Shiman.
The Rebbe recited the blessing over the cup. For Maariv, R' Aharon Hersh Weber approached the amud. After Havdalah the congregation went over to wish a gutte voch. It concluded at around 11:25.
▫️ Satmar Niyes 🌴 ▫️
שבת קודש פרשת מטו"מ, שבת ר"ח מנחם אב, 'בצל הקודש' פון כ"ק רבינו הגה"ק שליט"א, עיר הנופש בעטלהעם, ניו העמפשיר
אויף דעם שב"ק האבן געוויילט א קבוצה מצויינים מתלמידי המתיבתא סניף קדושת יואל.
ערש"ק נאך די מקוה האבן די פאלגענדע תלמידי הישיבה איבערגעגעבן תירוצים אויף די קשיא וואס דער רבי האט איבערגעלאזט אין די ישיבה:
- הר"ר משה יוסף אשכנזי שליט"א. - בנו הב' שמואל ני"ו. - הב' חיים זאנוויל ב"ר שלמה דוד ווייס ני"ו. - הב' יואל ברוך ב"ר משה כ"ץ ני"ו. - הב' יואל זאב נפתלי ב"ר שאול נח ניימאן ני"ו. - הב' זלמן לייב ב"ר ישראל שלום אונגאר ני"ו. - הב' משה ארי' ב"ר אברהם יושע גראס ני"ו. - הב' יעקב אליעזר ב"ר אברהם יצחק שמואל מערץ ני"ו. - הב' יושע ב"ר אליעזר זוסמאן ראטה הי"ו. - הב' משה ב"ר יצחק נתן גאנדל הי"ו. - הב' משה הערש ב"ר שלמה הערשקאוויטש הי"ו.
רבינו שליט"א איז אריינגעקומען צו מנחה ערב שבת קודש ארום 8:50, און איז צוגעגאנגען צום עמוד צו מנחה. קבלת שבת: הרה"ג ר' קלמן האלבערשטאם שליט"א מצאנז - מנהל הישיבה. מען האט געענדיגט דאווענען ארום 10:20.
נאכן דאווענען איז דער ציבור אריבער זאגן גוט שבת און שלום נעמען, און דער רבי איז אריין לחדרו הפרטי.
ארום 10:50 איז דער רבי אריינגעקומען צום שלחן הטהור אינעם ביהמ"ד דקהל יראים צוזאמען מיט די תלמידי הישיבה און חשובע געסט מאנשי שלומינו און אהנגעהויבן שלום עליכם ברגש ובנעימה, הגבהת הכוס: חדב"ן הגה"צ רב דביהמ"ד ישמח משה שליט"א.
מיט די זמירות האט דער רבי מכבד געווען, כל מקדש: הר"ר מענדל פריעדמאן שליט"א, ר"מ בישיבה. מנוחה ושמחה: הרה"ג ר' יצחק שלום פריעדמאן שליט"א, מו"ץ בקהלתינו הק' קר"י ור"מ בישיבה.
דערנאך האט דער רבי געזאגט תורה אויף די מסורה 'נחנו נעבור חלוצים' 'כלנו בני איש אחד נחנו' 'נחנו פשענו ומרינו' און עס אויסגעטייטשט בדרך דרוש אין די סוגיא פון נראה ונדחה אינו חוזר ונראה.
קה אכסוף: הרה"ח ר' יושע גאנז הי"ו (לעיקוואד). ברכת המזון: הרה"ג ר' קלמן הלברשטאם שליט"א. דערנאך האט דער רבי דערציילט עובדות וסיפורים פון קרייזער רב הרה"ק רבי אהרן הלברשטאם זצ"ל, וואס די יארצייט איז געפאלן בו ביום שב"ק ר"ח אב.
קה רבון עלם: הר"ר בעריש גראס שליט"א (מאנטריאל). די פרישע חתנים זענען אריבער נעמען פירות. אז ביום השביעי: הר"ר ישראל העניך שעהר שליט"א (קר"י). מען האט געענדיגט די טיש ארום 1:40.
וביום השבת
שב"ק אינדערפרי איז דער רבי אריינגעקומען צום דאווענען ארום 9:45. ברכות: הרה"ח ר' אייזיק הערש בערקאוויטש הי"ו, (וומסב"ג). פסוקי דזמרה: הרה"ג ר' יצחק שלום פריעדמאן שליט"א. דער רבי איז צוגעגאנגען צום עמוד צו תפילת שחרית און אמירת הלל ברגש ובנעימה.
- הוצאה והכנסה: הרה"ח ר' שמואל עקשטיין הי"ו ( קר"י). הרה"ח ר' שלמה רובינשטיין הי"ו (קר"י). - פסוקי שמע ישראל: הרה"ח ר' אליעזר ווייס הי"ו (קר"י). - בעל קורא: הרה"ח ר' שלמה רובינשטיין הי"ו. - כהן: הרה"ח ר' שלום שווארטץ הי"ו (מאנטריאל). - לוי: הרה"ח ר' יעקב אליעזר ווערצבערגער הי"ו (קר"י). - שלישי: חדב"ן הגה"צ רב דביהמ"ד ישמח משה שליט"א. - רביעי: הרה"ח ר' אהרן הערש מיטטעלמאן הי"ו (ב"פ). - חמישי: הרה"ג ר' קלמן האלבערשטאם שליט"א מצאנז. דעם רבין'ס עלי' איז געקויפט געווארן דורך הרה"ח ר' שמחה ישראל אפפעל הי"ו ( קר"י), דער רבי האט זיך באדאנקט און געהייסן מאכן א מי שברך.
- שביעי: הרה"ח ר' וואלף פערל הי"ו (קר"י). - הוספות: הרה"ח ר' אליעזר ווייס הי"ו. - הרה"ח ר' אייזיק הערש בערקאוויטש הי"ו. - הרה"ח ר' יצחק ענגלענדער הי"ו (קר"י). - הרה"ח ר' יעקב מרדכי גראס הי"ו (וומסב"ג) - הבה"ח משה אהרן בהרה"ג ר' יוסף שמואל ראטענבערג שליט"א (קר"י). - הר"ר בעריש גראס שליט"א. - הב' שמשון זעליג ב"ר יושע פישער הי"ו. - הרה"ח ר' חיים קארנבלי הי"ו (קר"י). - הב' אברהם ב"ר יואל ווערטהיימער הי"ו (קר"י) - הבה"ח שמעון מאיר ב"ר יצחק בערנאטה הי"ו - (קר"י). - הרה"ח ר' יעקב מאיר ווייס הי"ו. (קר"י) - הבה"ח משה ב"ר הלל ראזענבערג הי"ו (וומסב"ג). - הרה"ח ר' יוחנן גאנז הי"ו (לעיקוואד). - אחרון: הרה"ח ר' אלחנן טויב הי"ו (קר"י). - הגבה אויפן ערשטן ספר: הבה"ח מאיר בהרה"ג ר' קלמן האלבערשטאם שליט"א מצאנז. - גלילה: הב' יוסף ברוך בהרה"ג ר' קלמן האלבערשטאם שליט"א מצאנז. - מפטיר ר"ח: הרה"ח ר' ישעי' דייטש הי"ו (מאנטריאל). מ'האט געזאגט די הפטורה פון השמים כסאי כנהוג. - הגבה: הב' יצחק בהרה"ג ר' קלמן האלבערשטאם שליט"א מצאנז. - גלילה: הב' אברהם שמואל ב"ר ישראל יעקב זילבערשטיין הי"ו (קר"י).
דער רבי איז צוגעגאנגען צום עמוד צו תפילת מוסף לכבוד שבת ר"ח. פתיחה צו אנעים זמירות: הר"ר שלמה סעקולא שליט"א, ר"מ בישיבה. מען האט געענדיגט ארום 1:30.
דער נאך די סעודא עתיקא קדישא איז רבינו שליט"א אריבערגעקומען אין ביהמ"ד צו די זמירות ודברי תורה ארום 3:30, מען האט געזינגען ניגוני גלות וגאולה.
דער רבי האט טועם געווען חלה און קוגל און געוואונטשן לחיים, דער רבי האט מכבד געווען מיט די זמירות, ברוך ה' יום יום: הרה"ח ר' אליעזר ווייס הי"ו. ברוך קל עליון: הר"ר משה יוסף אשכנזי שליט"א. ברכו נפשי לכבוד ר"ח: הרה"ח ר' אהרן הערש מיטטעלמאן הי"ו.
רבינו שליט"א האט געזאגט תורה אויף די מסורה 'נחנו נעבור חלוצים' 'כלנו בני איש אחד נחנו' 'נחנו פשענו ומרינו' און עס אויסגעטייטשט בדרך דרוש אין די סוגיא פון מצוה הבאה בעבירה. ברכת המזון: חדב"ן הגה"צ רב דביהמ"ד ישמח משה שליט"א. מען האט געענדיגט ארום 4:15.
רעוא דרעווין
שב"ק פארנאכטס איז דער רבי איז אריינגעקומען צו תפילת מנחה ארום 8:50. בעל תפילה: הר"ר מענדל פריעדמאן שליט"א.
- הוצאה והכנסה: ר' קלמן אליעזר ברמ"ש קויפמאן הי"ו - מאנסי. - כהן: הרה"ח ר' מאיר מענדל ווייס הי"ו (קר"י). - לוי: הרה"ג ר' אנטשיל גרובער שליט"א (מאנסי). - שלישי: ר' בערל ב"ר יודל פערלשטיין הי"ו (ב"פ).
דער רבי איז געגאנגען הגבה, עס איז געקויפט געווארן דורך הרה"ח ר' אהרן יוסף ווייס הי"ו (ב"פ), און דער רבי האט זיך באדאנקט. - גלילה: הב' אלכסנדר משה ב"ר דוד ברא"י ווייס הי"ו (מאנסי).
ביי של"ס איז דער גאנצער ציבור אריבער נעמען שיריים פון די פיש. מען האט אויפגעגעבן מילכיגס כנהוג צו עסן מילכיגס ביי שלו"ס איינמאל א יאר בימי בין המצרים, דער רבי האט אויסגעשמועסט דעם מנהג ביי צדיקי בית סיגוט און צאנז און דער טעם דערפון און דערנאך ארויף געשמירט פוטער אויף די חלה און געטרינקן א קאווע.
- אודה הרה"ג ר' אנטשיל גרובער שליט"א. - שיר המעלות: הרה"ח ר' יצחק יוסף גראד הי"ו.
ביי די תורה האט דער רבי זיך געשטעלט אויפן פסוק 'אלה מסעי בני ישראל' און ארויסגעברענגט אז דורך דעם דיבור פון הקב"ה פון 'ושבת עד ה' אלקיך' און 'ובחרת בחיים' דאס גיבט די שטארקייט פאר א יעדן איד צו קענען תשובה טוהן און דער דיבור איז א נצחי און האלט אן אפילו היינטיגע צייטן אז יעדער איד זאל קענען תשובה טוהן.
- ידיד נפש: הרה"ח ר' מרדכי קליין הי"ו (וומסב"ג). - קל מסתתר: הרה"ח ר' מרדכי שבתי שימאן הי"ו.
דער רבי האט געבענטשט על הכוס. צו מעריב איז צוגעגאנגען הרה"ח ר' אהרן הערש וועבער הי"ו. נאך הבדלה איז דער ציבור אריבער זאגן א גוטע וואך. מען האט געענדיגט ארום 11:25.