The First Days of Yom Tov Pesach — 'B'tzeil HaKodesh' with the Satmar Rebbe shlit"a
On Erev Yom Tov at around 8:15 in the evening, the Satmar Rebbe shlit"a entered the beis medrash and approached the amud for Mincha, beginning with Hodu. After Mincha, the Rebbe recited the Seder Korban Pesach and studied the text in the Yaavetz. Maariv was led by R' Dovid Chananya Weiss shlit"a. The Rebbe approached Hallel with feeling and arousal. After davening, the Rebbe went up to the Aron Kodesh and wished the entire congregation "a gutten Yom Tov," then went straight home to his holy residence. They finished at around 9:50.
Before the Seder, the Rebbe shlit"a distributed matzos to the grandchildren and recited the text from the holy Zohar, "Pekuda Basra Da."
At around 10:15, the Rebbe shlit"a entered the Seder wrapped in his tallis over his kittel. Like olive saplings around his table sat the hundreds of chasanim, talmidim of our holy yeshiva, who merited to take part in the Seder as "the king in his company." The tables were set in royal fashion, with masterful organization, which the devoted house bochur arranges year after year with such skill that everyone in every corner can take part in the uplifting moments in the Rebbe's presence: the fulfillment of the mitzvos of the night, the recital of the Haggadah and divrei Torah, and the recital of Hallel with holy emotion and outpouring of the soul.
The Rebbe arranged the Seder plate, the matzos and the simanim, and recited "Askinu Seudasa D'Malka" and Ribbono Shel Olam.
During the Seder, the Rebbe said divrei Torah 16 times: at Kadesh, Mikra Kodesh Zecher L'Yetzias Mitzrayim, Karpas, Yachatz, Ha Lachma Anya, Hashata Hacha L'Shana Haba'a Bnei Chorin, Mozgin Hakos and Kan Haben Sho'el, Avadim Hayinu, Maaseh B'Rabbi Eliezer, Baruch Hamakom, Rasha Mah Hu Omer, Yachol MeiRosh Chodesh, V'Hi She'amda, and V'Higadta L'Vincha.
The Rebbe said "Kadesh" aloud in the style of his holy forebears, and said the first Torah thought.
The Rebbe's grandson, the child, son of Rabbi Chaim Yaakov Rokeach, son-in-law of HaGaon Rabbi, Rav of the Yismach Moshe beis medrash shlit"a, recited the simanim in Yiddish.
The Rebbe said "Hineni Muchan U'Mezuman" to fulfill the mitzvah of the first cup, stood up, recited the Leshem Yichud of Kiddush, and made Kiddush with holy fervor. The cup was held up by the Rebbe's grandson, Rabbi Levi Yitzchak Taub shlit"a, son-in-law of HaGaon Rabbi, Rav of the Yismach Moshe beis medrash shlit"a. After Kiddush, the Rebbe signaled that everyone should make Kiddush.
Right after Maggid, the Rebbe recited the "Hineni Muchan" for the mitzvah of retelling the Exodus from Egypt with holy fire, uncovered the matzah, and recited the Haggadah with feeling and melody.
Before Mah Nishtana, the Rebbe related the holy custom received from his father, the Divrei Yoel zy"a, to clap both hands together according to the Belz custom, and he gave a clap with his hands, palm on palm.
The child, son of Rabbi Chaim Yaakov Rokeach, may he live, asked the questions, and afterwards all the grandchildren together. At the plagues, the Rebbe poured out wine from the cup as is customary, and immediately had it taken out.
After the second cup, the Rebbe removed his tallis, washed his hands, and recited the Leshem Yichud and the berachos of Hamotzi and Al Achilas Matzah with holy emotion, and ate the kezaysim of matzah, and later the kezaysim at Maror and Korech, with deveikus.
At Shulchan Orech, the Rebbe ate the egg from the Seder plate, and the Rebbe himself ate the afikoman right away, before chatzos. The afikoman was "stolen" by the Rebbe's grandson, the bochur Meir Eliezer, son of HaGaon Rabbi, Rav of the Beirach Moshe beis medrash shlit"a. After finishing the afikoman, the Rebbe waited for the Yom Tov meal to be served to all the participants, and in the meantime the Rebbe studied various sefarim and Haggados. Afterwards the Rebbe took a small piece of afikoman and sent it around to all the participants. After eating the afikoman, the Rebbe told the story of the Divrei Chaim zy"a, how it seemed to everyone that they were eating the korban Pesach, as the tzaddikim eat it in purity and with the holiness of Eretz Yisroel.
The cup of Eliyahu was poured, the door was opened, and the Rebbe said Torah.
After the tefilla of Shfoch Chamascha, said with arousal and emotion, the Rebbe's fourth cup was filled from the cup of Eliyahu, and shirayim were sent to all the participants. Then they continued with the recital of Hallel with great arousal and longing, especially at the piyut of Nishmas Kol Chai, where the Rebbe prolonged with holy emotion, weeping and outpouring of the soul. After the Seder, they continued with the piyutim and zemiros as is customary. They concluded at around 3:45, and the Rebbe went up to his private room, where the Rebbe recited Shir HaShirim with deveikus and holy emotion.
▫️ Satmara Niyes 🌴 ▫️
On Erev Yom Tov at around 8:15 in the evening, the Satmar Rebbe shlit"a entered the beis medrash and approached the amud for Mincha, beginning with Hodu. After Mincha, the Rebbe recited the Seder Korban Pesach and studied the text in the Yaavetz. Maariv was led by R' Dovid Chananya Weiss shlit"a. The Rebbe approached Hallel with feeling and arousal. After davening, the Rebbe went up to the Aron Kodesh and wished the entire congregation "a gutten Yom Tov," then went straight home to his holy residence. They finished at around 9:50.
Before the Seder, the Rebbe shlit"a distributed matzos to the grandchildren and recited the text from the holy Zohar, "Pekuda Basra Da."
At around 10:15, the Rebbe shlit"a entered the Seder wrapped in his tallis over his kittel. Like olive saplings around his table sat the hundreds of chasanim, talmidim of our holy yeshiva, who merited to take part in the Seder as "the king in his company." The tables were set in royal fashion, with masterful organization, which the devoted house bochur arranges year after year with such skill that everyone in every corner can take part in the uplifting moments in the Rebbe's presence: the fulfillment of the mitzvos of the night, the recital of the Haggadah and divrei Torah, and the recital of Hallel with holy emotion and outpouring of the soul.
The Rebbe arranged the Seder plate, the matzos and the simanim, and recited "Askinu Seudasa D'Malka" and Ribbono Shel Olam.
During the Seder, the Rebbe said divrei Torah 16 times: at Kadesh, Mikra Kodesh Zecher L'Yetzias Mitzrayim, Karpas, Yachatz, Ha Lachma Anya, Hashata Hacha L'Shana Haba'a Bnei Chorin, Mozgin Hakos and Kan Haben Sho'el, Avadim Hayinu, Maaseh B'Rabbi Eliezer, Baruch Hamakom, Rasha Mah Hu Omer, Yachol MeiRosh Chodesh, V'Hi She'amda, and V'Higadta L'Vincha.
The Rebbe said "Kadesh" aloud in the style of his holy forebears, and said the first Torah thought.
The Rebbe's grandson, the child, son of Rabbi Chaim Yaakov Rokeach, son-in-law of HaGaon Rabbi, Rav of the Yismach Moshe beis medrash shlit"a, recited the simanim in Yiddish.
The Rebbe said "Hineni Muchan U'Mezuman" to fulfill the mitzvah of the first cup, stood up, recited the Leshem Yichud of Kiddush, and made Kiddush with holy fervor. The cup was held up by the Rebbe's grandson, Rabbi Levi Yitzchak Taub shlit"a, son-in-law of HaGaon Rabbi, Rav of the Yismach Moshe beis medrash shlit"a. After Kiddush, the Rebbe signaled that everyone should make Kiddush.
Right after Maggid, the Rebbe recited the "Hineni Muchan" for the mitzvah of retelling the Exodus from Egypt with holy fire, uncovered the matzah, and recited the Haggadah with feeling and melody.
Before Mah Nishtana, the Rebbe related the holy custom received from his father, the Divrei Yoel zy"a, to clap both hands together according to the Belz custom, and he gave a clap with his hands, palm on palm.
The child, son of Rabbi Chaim Yaakov Rokeach, may he live, asked the questions, and afterwards all the grandchildren together. At the plagues, the Rebbe poured out wine from the cup as is customary, and immediately had it taken out.
After the second cup, the Rebbe removed his tallis, washed his hands, and recited the Leshem Yichud and the berachos of Hamotzi and Al Achilas Matzah with holy emotion, and ate the kezaysim of matzah, and later the kezaysim at Maror and Korech, with deveikus.
At Shulchan Orech, the Rebbe ate the egg from the Seder plate, and the Rebbe himself ate the afikoman right away, before chatzos. The afikoman was "stolen" by the Rebbe's grandson, the bochur Meir Eliezer, son of HaGaon Rabbi, Rav of the Beirach Moshe beis medrash shlit"a. After finishing the afikoman, the Rebbe waited for the Yom Tov meal to be served to all the participants, and in the meantime the Rebbe studied various sefarim and Haggados. Afterwards the Rebbe took a small piece of afikoman and sent it around to all the participants. After eating the afikoman, the Rebbe told the story of the Divrei Chaim zy"a, how it seemed to everyone that they were eating the korban Pesach, as the tzaddikim eat it in purity and with the holiness of Eretz Yisroel.
The cup of Eliyahu was poured, the door was opened, and the Rebbe said Torah.
After the tefilla of Shfoch Chamascha, said with arousal and emotion, the Rebbe's fourth cup was filled from the cup of Eliyahu, and shirayim were sent to all the participants. Then they continued with the recital of Hallel with great arousal and longing, especially at the piyut of Nishmas Kol Chai, where the Rebbe prolonged with holy emotion, weeping and outpouring of the soul. After the Seder, they continued with the piyutim and zemiros as is customary. They concluded at around 3:45, and the Rebbe went up to his private room, where the Rebbe recited Shir HaShirim with deveikus and holy emotion.
▫️ Satmara Niyes 🌴 ▫️
ימים הראשונים של יו''ט פסח 'בצל הקודש' פון כ''ק מרן רבינו הגה''ק שליט''א
ערב יו''ט פארנאכטס ארום 8:15 איז רבינו שליט''א אריינגעקומען אין ביהמ''ד און צוגעגאנגען צו מנחה און אנגעהויבן הודו, נאך מנחה האט דער רבי געזאגט דעם סדר הקרבת קרבן פסח און מעיין געווען אינעם נוסח פונעם יעב''ץ. מערבית: הר''ר דוד חנני' ווייס שליט''א, דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל ברגש והתעוררות, נאכן דאווענען איז דער רבי ארויף אויפן ארון קודש און געוואונטשן 'א גוט יו''ט' פארן גאנצן ציבור און איז תיכף אהיים לביתו נאוה קודש. מען האט געענדיגט ארום 9:50.
פארן סדר האט רבינו שליט''א פארטיילט מצות פאר די אייניקלעך, און געזאגט דעם נוסח פונעם ספר הזוהר הק' 'פקודא בתר דא'.
ארום 10:15 איז רבינו שליט''א אריינגעקומען צום סדר מעוטף בטליתו אויפן קיטל, כשתילי זיתים סביב לשלחנו די הונדערטער חתנים תלמידי ישיבתינו הק' וועלכע האבן זוכה געווען מיטצוהאלטן די סדרים כשהמלך במסיבו, די טישן זענען געווען מלכות'דיג אויסגעשטעלט מיט א מייסטערהאפטיגן סדר וואס דער געטרייער הויז בחור איז מסדר כמדי שנה בשנה מיט א געניטשאפט אז יעדער אין אלע ווינקלן זאלן קענען מיטהאלטן די געהויבענע מאמענטן בצל הקודש פון קיום מצות הלילה, אמירת הגדה ודברי תורה, אמירת הלל ברגש קודש ובהשתפכות הנפש.
דער רבי האט מסדר געווען די קערה, די מצות און די סימנים, און געזאגט אתקינו סעודתא דמלכא און רבוש''ע.
במשך דעם סדר האט דער רבי געזאגט 16 מאל דברי תורה, פאר קדש, מקרא קודש זכר ליציאת מצרים, כרפס, יחץ, הא לחמא עניא, השתא הכא לשנה הבאה בני חורין, מוזגין הכוס וכאן הבן שואל, עבדים היינו, מעשה ב"ר אליעזר, ברוך המקום, רשע מה הוא אומר, יכול מראש חודש, והיא שעמדה, והגדת לבנך.
דער רבי האט געזאגט 'קדש' בקול רם כנוסח רבותיה''ק, און געזאגט די ערשטע מאל תורה.
נכד רבינו הילד בן הרב חיים יעקב רוקח חתן הגה''צ רב דביהמ''ד ישמח משה שליט''א האט געזאגט די סימנים אויף אידיש.
דער רבי האט געזאגט הנני מוכן ומזומן לקיים מצוות כוס ראשון און זיך אויפגעשטעלט און געזאגט דעם לשם יחוד פון קידוש און געמאכט קידוש בהתלהבות קודש, הגבהת הכוס: נכד רבינו הרב לוי יצחק טויב שליט"א חתן הגה''צ רב דביהמ''ד ישמח משה שליט''א. נאך קידוש האט דער רבי געווינקן אז יעדער זאל מאכן קידוש.
תיכף נאך מגיד האט דער רבי געזאגט דעם הננו מוכן פאר מצוות סיפור יציאת מצרים באש קודש, אויפגעדעקט די מצה, און פארגעזאגט די סדר ההגדה ברגש ובנעימה.
פאר מה נשתנה האט דער רבי דערציילט איבער דעם מנהג קודש מקובל מאביו רביה''ק זיע''א צו צוזאמקלאפן ביידע הענט עפ"י מנהג בעלזא, און געגעבן א קלאטש מיט די הענט כף על כף.
הילד בן הרב חיים יעקב רוקח ני"ו האט געפרעגט די קשיות און דערנאך אלע אייניקלעך צוזאמען, ביי די מכות האט דער רבי אראפ געגאסן וויין פונעם בעכער כנהוג, און תיכף געהייסן ארויס טראגן.
נאכן צווייטן כוס האט דער רבי אויסגעטוהן דעם טלית, דער רבי האט זיך געוואשן און געזאגט דעם לשם יחוד וברכת המוציא און על אכילת מצה ברגש קודש און געגעסן די כזיתים מצה און שפעטער די כזיתים ביי מרור און כורך מיט א דביקות.
ביי שלחן עורך האט דער רבי געגעסן די איי פון די קערה, און דער רבי אליינס האט תיכף געגעסן דעם אפיקומן פאר חצות, דער אפיקומן איז גע'גנב'ט געווארן דורך נכד רבינו הב' מאיר אליעזר בן הגה''צ רב דביהמ''ד ברך משה שליט''א. נאך ענדיגן דעם אפיקומן, האט דער רבי צוגעווארט מען זאל סערווירען די סעודת יו''ט פאר אלע מסובין, און דערווייל האט דער רבי מעיין געווען און פארשידענע ספרים און הגדות, דערנאך האט דער רבי אראפגענומען א שטיקל אפיקומן און ארומגעשיקט פאר אלע מסובין, נאכן עסן די אפיקומן האט דער רבי פארציילט דעם סיפור פונעם דברי חיים זיע''א ווי עס האט זיך פאר יעדען געדאכט אז ער עסט דעם קרבן פסח, די צדיקים עסן דאס בטהרה וקדושת ארץ ישראל.
מען האט אנגעגאסן דעם כוס של אליהו, געעפענט דעם טיר און דער רבי האט געזאגט תורה.
נאך די תפילה פון שפוך חמתך בהתעוררות וברגש האט מען אנגעפילט דעם רבינ'ס כוס רביעי פונעם כוס של אליהו און מען אראפגעשיקט שריים פאר אלע מסובין, און דאן האט מען ממשיך געווען באמירת ההלל בהתעוררות רב ובגעגועים, ובפרט ביי פיוט פון נשמת כל חי ווי דער רבי האט מאריך געווען ברגש קודש בבכיות ובהשתפכות הנפש. נאכן סדר האט מען ממשיך געווען מיט די פיוטים און זמירות כנהוג. מען האט געענדיגט ארום 3:45, און דער רבי איז ארויף בחדרו הפרטי ווי דער רבי האט געזאגט שיר השירים מיט א דביקות ברגש קודש.
▫️ סאטמארע נייעס 🌴 ▫️
ערב יו''ט פארנאכטס ארום 8:15 איז רבינו שליט''א אריינגעקומען אין ביהמ''ד און צוגעגאנגען צו מנחה און אנגעהויבן הודו, נאך מנחה האט דער רבי געזאגט דעם סדר הקרבת קרבן פסח און מעיין געווען אינעם נוסח פונעם יעב''ץ. מערבית: הר''ר דוד חנני' ווייס שליט''א, דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל ברגש והתעוררות, נאכן דאווענען איז דער רבי ארויף אויפן ארון קודש און געוואונטשן 'א גוט יו''ט' פארן גאנצן ציבור און איז תיכף אהיים לביתו נאוה קודש. מען האט געענדיגט ארום 9:50.
פארן סדר האט רבינו שליט''א פארטיילט מצות פאר די אייניקלעך, און געזאגט דעם נוסח פונעם ספר הזוהר הק' 'פקודא בתר דא'.
ארום 10:15 איז רבינו שליט''א אריינגעקומען צום סדר מעוטף בטליתו אויפן קיטל, כשתילי זיתים סביב לשלחנו די הונדערטער חתנים תלמידי ישיבתינו הק' וועלכע האבן זוכה געווען מיטצוהאלטן די סדרים כשהמלך במסיבו, די טישן זענען געווען מלכות'דיג אויסגעשטעלט מיט א מייסטערהאפטיגן סדר וואס דער געטרייער הויז בחור איז מסדר כמדי שנה בשנה מיט א געניטשאפט אז יעדער אין אלע ווינקלן זאלן קענען מיטהאלטן די געהויבענע מאמענטן בצל הקודש פון קיום מצות הלילה, אמירת הגדה ודברי תורה, אמירת הלל ברגש קודש ובהשתפכות הנפש.
דער רבי האט מסדר געווען די קערה, די מצות און די סימנים, און געזאגט אתקינו סעודתא דמלכא און רבוש''ע.
במשך דעם סדר האט דער רבי געזאגט 16 מאל דברי תורה, פאר קדש, מקרא קודש זכר ליציאת מצרים, כרפס, יחץ, הא לחמא עניא, השתא הכא לשנה הבאה בני חורין, מוזגין הכוס וכאן הבן שואל, עבדים היינו, מעשה ב"ר אליעזר, ברוך המקום, רשע מה הוא אומר, יכול מראש חודש, והיא שעמדה, והגדת לבנך.
דער רבי האט געזאגט 'קדש' בקול רם כנוסח רבותיה''ק, און געזאגט די ערשטע מאל תורה.
נכד רבינו הילד בן הרב חיים יעקב רוקח חתן הגה''צ רב דביהמ''ד ישמח משה שליט''א האט געזאגט די סימנים אויף אידיש.
דער רבי האט געזאגט הנני מוכן ומזומן לקיים מצוות כוס ראשון און זיך אויפגעשטעלט און געזאגט דעם לשם יחוד פון קידוש און געמאכט קידוש בהתלהבות קודש, הגבהת הכוס: נכד רבינו הרב לוי יצחק טויב שליט"א חתן הגה''צ רב דביהמ''ד ישמח משה שליט''א. נאך קידוש האט דער רבי געווינקן אז יעדער זאל מאכן קידוש.
תיכף נאך מגיד האט דער רבי געזאגט דעם הננו מוכן פאר מצוות סיפור יציאת מצרים באש קודש, אויפגעדעקט די מצה, און פארגעזאגט די סדר ההגדה ברגש ובנעימה.
פאר מה נשתנה האט דער רבי דערציילט איבער דעם מנהג קודש מקובל מאביו רביה''ק זיע''א צו צוזאמקלאפן ביידע הענט עפ"י מנהג בעלזא, און געגעבן א קלאטש מיט די הענט כף על כף.
הילד בן הרב חיים יעקב רוקח ני"ו האט געפרעגט די קשיות און דערנאך אלע אייניקלעך צוזאמען, ביי די מכות האט דער רבי אראפ געגאסן וויין פונעם בעכער כנהוג, און תיכף געהייסן ארויס טראגן.
נאכן צווייטן כוס האט דער רבי אויסגעטוהן דעם טלית, דער רבי האט זיך געוואשן און געזאגט דעם לשם יחוד וברכת המוציא און על אכילת מצה ברגש קודש און געגעסן די כזיתים מצה און שפעטער די כזיתים ביי מרור און כורך מיט א דביקות.
ביי שלחן עורך האט דער רבי געגעסן די איי פון די קערה, און דער רבי אליינס האט תיכף געגעסן דעם אפיקומן פאר חצות, דער אפיקומן איז גע'גנב'ט געווארן דורך נכד רבינו הב' מאיר אליעזר בן הגה''צ רב דביהמ''ד ברך משה שליט''א. נאך ענדיגן דעם אפיקומן, האט דער רבי צוגעווארט מען זאל סערווירען די סעודת יו''ט פאר אלע מסובין, און דערווייל האט דער רבי מעיין געווען און פארשידענע ספרים און הגדות, דערנאך האט דער רבי אראפגענומען א שטיקל אפיקומן און ארומגעשיקט פאר אלע מסובין, נאכן עסן די אפיקומן האט דער רבי פארציילט דעם סיפור פונעם דברי חיים זיע''א ווי עס האט זיך פאר יעדען געדאכט אז ער עסט דעם קרבן פסח, די צדיקים עסן דאס בטהרה וקדושת ארץ ישראל.
מען האט אנגעגאסן דעם כוס של אליהו, געעפענט דעם טיר און דער רבי האט געזאגט תורה.
נאך די תפילה פון שפוך חמתך בהתעוררות וברגש האט מען אנגעפילט דעם רבינ'ס כוס רביעי פונעם כוס של אליהו און מען אראפגעשיקט שריים פאר אלע מסובין, און דאן האט מען ממשיך געווען באמירת ההלל בהתעוררות רב ובגעגועים, ובפרט ביי פיוט פון נשמת כל חי ווי דער רבי האט מאריך געווען ברגש קודש בבכיות ובהשתפכות הנפש. נאכן סדר האט מען ממשיך געווען מיט די פיוטים און זמירות כנהוג. מען האט געענדיגט ארום 3:45, און דער רבי איז ארויף בחדרו הפרטי ווי דער רבי האט געזאגט שיר השירים מיט א דביקות ברגש קודש.
▫️ סאטמארע נייעס 🌴 ▫️